"ההיסטוריה היא ראי"

ይሁዳውያን ከኢየሩሳሌም ወደ ኢትዮጵያ መሰደድና የስደት ፍጻሜ ደርሶ ወደ ኢየሩሳሌም መመለስ ፤ "ታሪክ መስታወት ነው" ብየ የሰየምኩትን መጽሐፍ ከ 20 ዓመት በላይ ጥናትና ምርምር በማድረግ በአማርኛ ቋንቋ ጽፌ በእግዚአብሔር ቸርነት ሕልሜ ክሱት ሆኖ መጽሐፉ ተሰተመ ። ("ታሪክ መስታወት ነው") ያስተጋባው የደቀቀውን (ደቃቃውን) አጉልቶ የተረሳውን መዝግቦ በመያዝ በሕዝብ ተመርቆ ለሺያጭ ሲቀርብ, የኢትዮጵያ ይሁዳውያን መንፈሳዊ መሪዎች(ካህናት) ፣ ጥሪ የተደረገላቸው የክብር እንግዶችና መጽሐፉን ሊገዙ የመጡት ሰዎች በረሖብ ኦቫዲያ 8 ከሚገኘው የኢትዮጵያ ይሁዳውያን ሞአዶን (አዳራሺ)
እ•ኤ•አ በ 22·9·2013 ዓ·ም ተገኝተዋል ። יום ראשון י"ח תשרי התשע"ד

አስተባባሪዎች מנחים

1. ነርስ ሐይም ባሮህ (מנחה)
2. አቶ ጋዲ (ግርማው) ስብሐት ጻላም ቪዲኦ (וידאו)
3. አቶ ጋዲ አዛሪያ ድምጽ ማጉያ (הגברה)
4. አቶ ሺሎሚ አወቀ (ዘሬ) ጻላም ፎቶግራፍና የሞኬድ ሃቅሊጣ ሠራተኛ ሲሆኑ

የሃይማኖት አባቶች (ካህናት) כהנים

1. ካህን መሠረት ሊቀ―ካህን ጎበዜ
2. ሊቀ―ካህን ብርሃን ሊቀ―ካህን ይኸይስ
3. ካህን አብዩ ሊቀ―ካህን መልኬ
4. ካህን ሳሙኤል ሊቀ―ካህን የኸይስ
5. ካህን ውብሸት ያለው
6. ካህን ፀሐዬ ተገኘ
7. ካህን ፀጋዬ ፍስሐ
8. ካህን አዲሱ ቢያድግልኝ
9. ካህን ሞሸ (አያናው) እርዳኒ
10. ካህን መላኩ ፀሐይነህ
11. ካህን መልኬ
12. መዘመር ዳዊት አብርሃም
13. ራቭ ዘገዬ ይስሐቅ
14. ራቭ ሸሃር (ማለደ) አዱኛ
15. ራቭ ያኢር (ምስጋናው) ዳዊት
16. ራቭ ይስሐቅ መኳንንት
17. ራቭ ንጉሤ (ኤሊ) ሺፈራው
18. ራቭ አድኤል አላዩ

የተገኙ ባለ ስልጣናት כיבדו במעמדם

1. የተከበሩ አቶ አዲሱ ወዳጅ ,የአሲሬ―ጽዮን ዋና ሊቀ መንበር
2. የተከበሩ ወ/ሮ ፕኒና ታምኖ ,የእስራኤል ፓርላማ (የክነሴት አባል)
3. የተከበሩ አቶ አራጋው ጥላሁን ,የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ የኢምባሲ ሠራተኛ በእስራኤል
4. የተከበሩ አቶ ሻሎም ኰትሌር, የፔታህ ቲቅቫ ሞኬድ ሃቅሊጣ ዋና ሊቀ―መንበርና የመዘጋጃ ቤቱ የሸንጎ አባል
5. የተከበሩ ኦፊሰር (ቃጺን) ምስጋናው መከሬ (መኢር ዜና)

የማኅበረሰቡ ሺማግሌዎች በእስራኤል מכובדי הקהילה (חכמים)

1. እመት የዓለምወርቅ ተገኘ
2. እመት ጥሩነሺ መሰሞ
3. አቶ አስማረ ደጉ
4. አቶ አይቸው ይስሐቅ
5. አቶ አሳየኸይ ተገኘ
6. አቶ ስጦታው ብሩ
7. አቶ ሞገስ ወጤ
8. አቶ ደርበው በፍቃዱ
9. አቶ ፈንቴ አብርሃም
10. አቶ ዓለሙ ከበደ
11. አቶ እንዳለው አደላ
12. አቶ ዘውዱ ኢያሱ
13. አቶ ከባዴ ረታ
14. እመት እመቤት ተገኘ
15. ወ/ሮ ነበብ ተሾመ
16. ወ/ሮ ጥሩ እንየው
17. ወ/ሮ ፈንታየ ደነቀው
18. አርታዒ አምሳሉ መሐሪ
19. የአማርኛ ድምጽ ራዲዮ ጋዜጠኛ አቶ ራሐሚም ኤልአዛር
20. የየዲኦት ንጋት ጋዜጠኛ አቶ ግርማው መንግሥቱ
21. አቶ እጅጉ ይትባረክ
22. አቶ ሰማይ ማሞ
23. ደራሲ ኢሳይያስ ጫኔ
24. አቶ አዛናው ፈንታሁን
25. አቶ አምላኬ ዘለቀ
26. አቶ ታረቀይ መኰንን
27. አቶ ሰሌ ደሴ
28. አቶ ዓለም አረቂ
29. አቶ ዓለሙ ማሞ
30. ወ/ሮ ለምለም ተገኘ
31. ወ/ሮ ውዴ ሙላው
32. ወ/ሮ ውበቴ ሙላው
33. ወ/ሮ ማንጠግቦሺ አሳየኸይ
34. ወ/ሮ አሰፉ ጌታሁን
35. አቶ ጫቅሉየ አያሌው
36. አቶ አስናቀው ኢያሱ መኰንን
37. አቶ ክብረት ደምለው
38. ወ/ሮ ዘርትሁን(ወርቄ) መልካሙ ለፔታህ ቲቅቫ ሞኬድ ሃቅሊጣ ለኢትዮጵያ ይሁዳውያን ኃላፊ ናቸው

    የመጽሐፉን ይዘት በማስመልከት ብዙ የምስጋና ጸሎትና ቡራኬ እንዲሁም ንግግር ተደረጓል ።

ንግግር ከተደረጉት መካከል ለምሳሌ የአሥራ ሦስት ሰዎችን ቀጥየ እጠቅሳለሁ ፦

1. "አንድ ምሁር ሰው እንደዚህ ትክክለኛ ታሪክን ጽፎ ለሕዝብ አቅርቦ ከሞተ, ሰውየው ነው የሞተ እንጂ እውቀቱ አልሞትም" (ካህን መሠረት ሊቀ―ካህን ጎበዜ ከብኤር ሸቫ)
2. "እስከዛ ሬ ከብዙ አዳራሾች(ሞአዶኖች) ጥሪ እየተደረገልኝ እሄዳለሁ ፤ ይሁን እንጂ ይህን ልዩ ያደረገው ከኢትዮጵያ ይሁዳውያን አብራክ የተወለደ(የወጣ) ሰው በጠቅላላ የኢትዮጵያውያ የሁዳውያንን ታሪክ በሰፊው የሚያስተጋባ(በብሩህ የሚያሳይ) ትክክለኛ መረጃ "ታሪክ መስታወት ነው" በሚል ስያሜ ጽፎ በሕዝብ ፊት ያቀረበው, ይህ መጽሐፍ የመጀመሪያው በመሆኑ በጣም ልቤን ደስ ብሉታል" (የኢትዮጵያ ይሁዳውያን የካህናት ምክር ቤት ማኅበር ዋና ሊቀ―መንበርበእስራኤል, ካህን አብዩ ሊቀ―ካህን መልኬ ከአሺቀሎን)
3. "ይህ መጽሐፍ በጣም ጠቃሚ ስለሆነ ይዘቱንና ጥራቱን ጠብቆ በመያዝ መረጃነቱ የሚፈለገው ከ 30 ዓመት በኋላ ነው" (የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሬፑብሊክ, ኢትዮጵያውያንን ወክለው የሚሠሩ በእስራኤል የተከበሩ አቶ አራጋው ጥላሁን ከቴል አቪቭ)
4. "እሜት የዓለምወርቅ ተገኘ! የእስራኤል አምላክ ረጅም ዕድሜ ሰጥቶ ሕልምዎ ክሱት ሆኖ ይህ መጽሐፍ ታትሞ ሲወጣ እንኳን አሳየዎ" (ከህን ሳሙኤል ሊቀ―ካህን ይኸይስ ከነቲቦት)
5. አቶ መኩሪያ ተሾመ! ከብዙ ጊዜ በኋላ ጥረትህ ተሳክቶ በዘመናችን ይህን መጽሐፍ በማየታችን ለካህናትና ለማኅበረሰባችን ታላቅ ደስታ ነው ስለዚህ በዚህ የተቀደሰ ሥራህ አይዞህ ጠንክር በርታ ቀጥል (ካህን ፀሐይ ተገኘ ከአሺቀሎን)
6. አቶ መኩሪያ ተሾመ, የድካምህ ውጤት ተሳክቶ ሁላችን ከዚቀን ስለደረሰን ቸሩ የእስራኤል አምላክ ይክበር ይመስገን፤ በማለት ከካህናትና ከሕዝቡ ጋር ልዩ የምስጋና ጸሎትና ዝማሬ አድርገዋል (ሊቀ―ካህን ብርሃን ሊቀ―ካህን የኸይስ ቅሪያት ጋት)
7. ምስጋና ለእግዚያብሔር ልዮ ጸሎት ከካህናትና ከሕዝቡ ጋር ከቀረቡ በኋላ, ይህ መጽሐፍ ከሃይማኖታችን ጋር የተቆራኘ በመሆኑ ደስተኛ ነን ። (ካህን ፀጋየ ፍስሐ ከይሁድ)
8. መጽሐፉን በማስልከት ብዙ ጊዜ አዋቂ ሰዎችን መጠየቁን አውቃለሁ ፤ ይሁን እንጅ እንዲህ ዓይነት መጽሐፍ ይታተማል ብየ አላሰብኩኝም ነበር ። አሁን ሳየው ግን እጅግ በጣም ጠቃሚ መጽሐፍ ሆኖ አገኘሁት ፤ አንብቦ መጠቀሙ የኛ ፈንታ ነው ። ደራሲውም አቶ መኩሪያ ተሾመ የሚመሰገን ሰው ነው ። (ጋዜጠኛው ራሐሚም ኤል አዛር ከቴል አቢብ)
9. ህይ መጽሐፍ ከብዙ ድካም በኋላ ታትሞ በዘመናችን ለንባብ በመቅረቡ ለእስራኤል አምላክ ክብር ምስጋና ይድረሰው ። አቶ መኩሪያ! ድካምህ ፍሬ ሰጥቶናል ። (ራብ ይስሐቅ ዘገየ (ከረሆቦት))
10. መኩሪያ! ስምህ መኩሪያ ነው ፤ እንደስምህም ሥራህ መኩሪያ ነው ። (ራብ ሻሃር ማለደ ከኢየሩሳሌም)
11. አቶ መኩሪያ(አብርሃም)! አንተ ተግተህና ጥረህ ከሠራህ በኋላ ተሳክቶልህ ከዚህ ደረጃ በመድረስህ "የሁላችን የደረጃ እድገት ነው" ፤ ያንተን ፈለግ በመከተል ሁሉም ተግቶ ከሠራ ከአሰበው ዓላማ መድረስ ይቸሰላል, አብርሃም, አንተ ጎበዝ ነህ ። (የተከበሩ ፕኒና ታምኖ የእስራኤል ፓርላሜት አባል ከኢየሩሳሌም)
12. አቶ መኩሪያ ተሾመ, ብዕርህን ከወረቀት ጋር በማገናኘት ይህን መጽሐፍ በማሳተምህ ከልብ አመሰግናለሁ ። (አርታዒ አምሳሉ መሐሪ ከራምሌ)
13. በእስራኤል አገር ብዙ ደራሲያን መጽሐፍ ጽፈዋል ይህን መጽሐፍ ልዩ ያደረገው ግን የስደት ዘመናችን የኑሮ ዓይነት ፣ ከስደት ወደ ኢየሩሳሌም ለመሻገር ያደረግነው የጉዞ ዓይነትና የትውልድ―ሐረግ ዝርዝር ቆጠራ ነው" (ነርስ ሐይም ባሮህ ከፔታህ ቲቅቫ)

በ 22·9·2013(በ 24 ሰዓት ውስጥ) መጽሐፉን የገዙ ሰዎች ስም ዝርዝር ፦

1. አቶ አይቸው ይስሐቅ
2. አቶ መኳንንት ጌጤ
3. ወ/ሮ ዚቫ አይቸው
4. አቶ መላኩ ያለው
5. ወ/ሮ ሲምሐ ረዳ
6. አቶ አዲሱ ወዳጅ
7. ወ/ሮ ሺዋየ ነጋ
8. ወ/ሮ ማሬ ወንዴ
9. አቶ ደሴ ደመወዜ
10. አቶ አብራራው ተሾመ
11. ኦፊሠር (ካጺን) ጋቢ መኩሪያ
12. አቶ ስዕሉ ቻሌ
13. አቶ ሞገስ ነጋሺ
14. መምህር ፍስሐ ዘለቀ
15. አቶ ተረፈ ይስሐቅ
16. አቶ ደርበው በየነ
17. አቶ አቤ ገደብ
18. አቶ ደርበው በፍቃዱ
19. አቶ ዓለሙ ከበደ
20. አቶ ማሞ ዓለሙ
21. አቶ እንዳለው አደላ
22. አቶ አለቤ ሞገስ
23. ወ/ሮ ባንች ታደሰ
24. አቶ አምባው ዓለሙ
25. አቶ ዘውዱ ኢያሱ
26. ወ/ሮ ራሔል አወቀ
27. አቶ ከባዴ እረታ
28. አቶ አያናው ዓለሙ
29. አቶ አዲሱ ዓለሙ
30. አቶ ዘውዱ ብርሃኑ
31. አቶ አስናቀው አዛሪያ (አዛራ)
32. አቶ ሞላ ካሣ
33. አቶ ሖድ ደርበው
34. አቶ ጥጋቡ መልካሙ
35. አቶ መንተስኖት መልካሙ
36. አቶ በላይነህ ደሴ
37. አቶ ጋሻው ሰንበቱ
38. አርታዒ አምሳሉ መሐሪ
39. አቶ ጌታነህ ክብረት
40. አቶ ምሕረት ጎበዜ
41. አቶ ግርመው ፈረደ
42. አቶ ይርጋ ዕድሜው
43. አቶ አቤ ባዘዘው
44. አቶ እጅጉ ይትባረክ
45. አቶ ጫቅሉየ አያሌው
46. አቶ ሙሉዓለም ተገኘ
47. አቶ ታከለ ተጋፋው
48. አቶ ይሳይያስ ጫኔ
49. ማሬ እጅጉ
50. አቶ ታረቀይ መከሬ
51. ይስቂያስ የታማር
52. አቶ ጌታው ይስቂያስ
53. ወ/ሮ አድህና(አድና) ዜና
54. ወ/ሮ ምንትዋብ ከሰሣሁን
55. ካህን መሠረት ሊቀ―ከሰህን ጎቤ
56. ካህን አዲሱ ቢያድግልኝ
57. ካህን ፀጋየ ፍስሐ
58. ኦፊሰር(ቃጺን) ምስጋናው መከሬ
59. አቶ ብርሃኑ ጌታሁን
60. አቶ ፀጋየ ጌታነህ
61. አቶ ስዩም አዱኛና ወ/ሮ ውዴ በየነ
62. ወ/ሮ ውዴ ሙላው
63. ወ/ሮ ትርንጎ ፈረደ
64. ወ/ሮ አውባ(ውባ) ፈረደ
65. ኦፊሰር(ቃጺን) ናታን ታረቀይ
66. አቶ አሸር ሲሳይ
67. ታማር ዘውዱ
68. ወ/ሮ ሙሉ(ምሪያም) ምሕረት
69. ወ/ሮ ማዛል ዓለሙ
70. አቶ ተስፋዬ ጥሩነህ
71. አቶ ፍስሐ እጅጉ
72. ካህን ሞሼ(አያናው) እርዳኒ
73. አቶ ምሕረት ሺፈራው
74. ዚቭ ሳአሉ
75. አቶ አድጎአይቸው ያለው
76. ራብ ማለደ(ሻሃር) አዱኛ
77. አቶ ስጦታው ብሩ
78. አቶ ጎዳዳው መልኬ
79. አቶ በለጠ ተገኘ
80. አቶ ጌታዋ መሐሪ
81. አቶ ሰማይ አሳየኸይ ተገኘ
82. አቶ እንዳለው አሳየኸይ ተገኘ
83. አቶ አየልኝ አሳየኸይ ተገኘ
84. ወጣት እሙሀይ አሳየኸይ ተገኘ
85. አቶ መብራቱ መልኬ
86. መዘመር ዳዊት አብርሃም
87. አቶ አዲሱ ወርቅነህ
88. ሊቀ―ካህን ብርሃን ሊቀ―ካህን የኸይስ
89. አቶ አሸር ማርየ ንጋቴ
90. አቶ አስማረ ደጉ
91. ወ/ሮ ጥሩ እንየው
92. አቶ የሻንበል አብዬ
93. አቶ አካሉ አየነው
94. አቶ አድጎ መኮንን
95. አቶ መኳንንት ላቀው
96. አቶ አምሳሉ አብዬ
97. ካህን ሳሙኤል ሊቀ―ካህን ይኸይስ
98. አቶ መላኩ ወንዴ
99. አቶ መልኬ ምትኩ ደሴ
100. ወ/ሮ ምትኬ ዘውዴ
101. አቶ ጥጋቡ ደነቀው
102. አቶ አራጋው ጥላሁን
103. አቶ ሰማኝ (ሰማይ) ኤሊ
104. ካህን አብዩ ሊቀ―ካህን መልኬ
105. አቶ ሻሎም ተካ
106. አቶ አዛናው ፈንታሁን
107. አቶ ግዛቸው ውዱ
108. ደባች መልካም
109. አቶ ምትኩ አየልኝ
110. አቶ ጠጋው ብላታ ተካ
111. ወ/ሮ አታክልት ብላታ ተካ
112. አቶ ወርቁ ሾላይ
113. ወ/ሮ ውባገኝ ካሣሁን
114. አቶ አዳነ ውዱ
115. አቶ ብሩክ ተድላ
116. አቶ ተገኘ ዜና
117. አቶ ሙሴ እያሱ(ኢያሱ)
118. ወ/ሮ እናት አግንቸ ጌታሁን
119. ካህን ውብሸት ያለው
120. ራብ ምስጋናው ዳዊት
121. ነርስ ሐይም ባሩህ
122. ወ/ሮ ወይኒቱ ዓለሙ
123. ወ/ሮ ታድፋለች ከበደ
124. አቶ እባቡ ብርሃኑ
125. አቶ ሲሳይ አብርሃም
126. ካህን መላኩ ፀሐይነህ
127. አቶ አምላኬ ዘለቀ
128. ካህን መልኬ―――
129. አቶ ሞገስ ወርቄ
130. አቶ ጌትነት ከብቴ
131. ወ/ሮ ብዙ ሰጠይ
132. አቶ ውብአለው ደረበ
133. አቶ ጠጋሁን ደሴ
134. ወ/ሮ ሻሺቱ ማስረሻ
135. ኡበቴ (ውበቴ) ተገኘ
136. አቶ አዲሱ ሰሌ
137. አቶ አብየ መኰንን
138. አቶ ሙሉጌታ ታደሰ
139. አቶ ዓለም አረቂ
140. ወ/ሮ ፈንታ መሠረት
141. አቶ ምንአለ መኰንን
142. ወ/ሮ ፈንታየ ደነቀው
143. አቶ ፍርዱ ስማኒ
144. አቶ አሰማው ዘለቀ
145. አቶ ታረቀይ መኰንን
146. አቶ ክንዱ(ክንዴ) ክብረት
147. ራብ ይስሐቅ መኳንንት
148. ወ/ሮ የሺቱ ብላታ ተካ
149. ወ/ሮ ጠጀ ጥላሁን
150. ወ/ሮ ስመኝ ብለሁልኝ(ቢተውልኝ)
151. ወ/ሮ ውበት ሙላው
152. አቶ መሐሪ ሙላው
153. አቶ ምስጋናው በለጠ
154. አቶ ምንይሳን ሮቤል
155. ወ/ሮ ማንጠግቦሺ አሳየኸይ
156. አቶ ጌታሁን ተገኘ
157. ወ/ሮ አሰፉ ጌታሁን
158. አቶ ይርጋ ጌታሁን
159. አቶ ድንቁ ጌታሁን
160. አቶ ሲሳይ እሸቱ
161. አቶ መኢር ዘገየ
162. አቶ መብራቱ ወርቁ
163. ወ/ሮ ትውረስ መለሰ
164. ወ/ሮ ፈንታ ነጮ
165. አቶ ጀመረ አዲስ
166. አቶ ታደለ አዲስ
167. ወ/ሮ ዝጊን መለደ
168. አቶ መላኩ ፍቃዱ
169. ወ/ሮ ወርቅነሺ ፍቃዱ
170. አቶ ክብረት ደምለው
171. አቶ ሰሌ ደሴ
172. አቶ አድማሴ ደሴ
173. አቶ ስጦታው ተረፈ
174. አቶ ገበየ ካሤ
175. አቶ ምስጋናው መራ
176. አቶ ንጉሤ ያዕቆብ
177. አቶ ገበዬ አየልኝ
178. አቶ መልኬ ማሞ
179. አቶ ወርቁ ኢሳይያስ
180. አቶ ፈንቴ አብርሃም
181. አቶ ውድነህ ያዛቸው
182. ወ/ሮ ውባሉ መኳንንት
183. አቶ አየልኝ ሌዊ
184. ወ/ሮ አበባ ወንዴ
185. ወ/ሮ አበባ ደምለው
186. አቶ ካሤ ብሩ
187. አቶ እያዩ ሺፈራው
188. አቶ ንጉሤ ሺፈራው
189. ራብ አድኤል አላዩ
190. አቶ አደራጀው(አዳም) ዜና
191. አቶ እስራኤል አሳየኸይ ይስሐቅ
192. ወ/ሮ አዛኑ ብርሃኑ ናቸው

    ከላይ እንደገለጽኩት በ 24 ሰዓት ውስጥ መጽሐፍትን የገዙ ሲሆኑ ሌሎችም ጥሩ አጋጣሚ እያገኛችሁ በተለያዩ ጊዚያቶች መጽሐፉን በመግዘት በዘመናችን የምትጠቀሙ ሁሉ ከፍ ያለ ምስጋናየ ይድረሳችሁ እያልኩ ስማችሁ የተዘረዘረው ሁሉም የስም ስህተት ካለ በእግዚአብሔር ቸርነት ማስተካከል እችላለሁ ።

ריאיון עבור ערוץ הטלויזיה IETV:

כתבה בעיתון "ידיעות נגט":

מכתב מנשיא המדינה לשעבר שמעון פרס ז"ל